Sỏi Mật Trái Sung
Tư vấn xuyên suốt
Lộ trình sử dụng
Sỏi Mật Trái Sung
Chuyên gia đồng hành
cùng 100% khách hàng
Sỏi Mật Trái Sung
Phân phối trên 15.000
nhà thuốc trên toàn quốc
Tư Vấn

SỎI MẬT GỒM CÓ MẤY LOẠI?

Sỏi mật được xem là một bệnh về đường tiêu hoá, do sự xuất hiện sỏi cholesterol hoặc sỏi sắc tố mật, có trường hợp bệnh nhân mắc cả hai loại trên. Cùng SMTS tìm hiểu sỏi mật do đâu mà có nhé

1. Các dạng sỏi mật thường gặp

1.1 Sỏi cholesterol

Gan sản sinh quá nhiều cholesterol trong khi lượng acid mật và lecithin tiết ra không đủ để hòa tan chất béo này. Sỏi cholesterol do cholesterol kết tinh trong dịch mật, khi nồng độ cholesterol trong mật cao, nồng độ muối mật thấp, có sự ứ đọng dịch mật và một số nguyên nhân khác.. Những hạt này tăng kích thước theo thời gian và dần kết tụ với nhau hình thành sỏi viên, không cản tia X và có màu nhạt.

Sỏi mật thường hình thành theo hai cách:

⦾ Nồng độ cholesterol tăng bất thường do gan hoặc do thiếu hụt acid mật

⦾ Dịch mật bị ứ trệ lâu ngày trong mật.

sỏi cholesterol

Đặc điểm của người mắc sỏi cholesterol túi mật:

➢ Độ tuổi càng cao càng dễ mắc bệnh. Tỷ lệ nữ giới mắc bệnh nhiều hơn nam giới.

➢ Phụ nữ mang thai dễ mắc sỏi mật vì trong giai đoạn này, túi mật không co bóp như bình thường được nên mật tích tụ nhiều cholesterol hơn

➢ Những người béo phì

➢ Phụ nữ dùng thuốc tránh thai, liệu pháp hormone thay thế

➢ Người áp dụng chế độ giảm cân khắc nghiệt, giảm cân quá nhanh.

➢ Bệnh viêm đường tiêu hóa Crohn (là một loại bệnh viêm ruột (IBD) có thể ảnh hưởng đến bất kỳ phần nào của đường tiêu hóa từ miệng đến hậu môn) khiến cơ thể người bệnh không thể tái hấp thu acid mật.

➢ Tăng triglyceride máu

➢ Ăn thức ăn có hàm lượng cholesterol cao lâu ngày

1.2 Sỏi sắc tố mật

Khác với sỏi cholesterol thường nằm ở trong túi mật, sỏi sắc tố thường xuất hiện trong ống dẫn mật và ống dẫn mật chủ với thành phần cấu tạo chính là sắc tố mật bilirubin.

Bilirubin là phần thải ra khi hồng cầu chết, được phân tán vào máu. Gan là cơ quan loại bỏ bilirubin khỏi cơ thể thông qua quá trình bài xuất mật. Sỏi sắc tố được tạo thành khi có quá nhiều bilirubin hoặc quá nhiều bilirubin chuyển hóa từ dạng hòa tan được thành dạng không tan ở trong dịch mật.

Do sự chênh lệch thành phần hình thành (muối calci, bilirubin và cholesterol), sỏi sắc tố được chia làm hai loại là sỏi sắc tố nâu và sỏi sắc tố đen

1.3 Sỏi sắc tố đen

Khi có quá nhiều bilirubin, bilirubin này sẽ cùng với các thành phần khác trong dịch mật như canxi, để hình thành nhân sắc tố. Khả năng hòa tan của nhân sắc tố trong dịch mật kém, do đó chúng có xu hướng kết dính lại với nhau và lớn dần thành sỏi. Những viên sỏi được hình thành theo cách này gọi là sỏi sắc tố đen, đặc điểm là màu đen và rất cứng.

sỏi sắc tố đen
Sỏi sắc tố đen

1.4 Sỏi hỗn hợp

Sỏi hỗn hợp là là sự kết hợp của sỏi cholesterol và sỏi sắc tố.

Sỏi hỗn hợp có cơ chế hình thành do các nguyên nhân làm ứ trệ lưu thông dịch mật, lắng đọng và tạo sỏi, cụ thể là các đối tượng có lối sống ít hoạt động, ngồi nhiều,…Chế độ ăn kiêng tuyệt đối chất béo khiến nhu cầu bài tiết dịch mật giảm thiểu, túi mật giảm vận động, ít co bóp để tống xuất dịch mật nên dễ tạo sỏi.

1.5 Sỏi sắc tố nâu

Sỏi sắc tố nâu lại có ít bilirubin và nhiều cholesterol hơn sỏi sắc tố đen. Khi túi mật hoặc đường mật bị giảm co bóp, dịch mật chậm lưu thông tạo điều kiện cho các vi khuẩn từ tá tràng xâm nhập vào đường ống dẫn mật và túi mật. Các vi khuẩn chuyển hóa bilirubin từ dạng bilirubin liên hợp về dạng bilirubin tự do, sau đó cùng với canxi tạo thành nhân sắc tố. Nhân sắc tố cùng với chất béo trong dịch mật (cholesterol và lecithin) dần dần hình thành sỏi mật. Đó là cách sỏi sắc tố nâu được hình thành, cũng là nguyên nhân khiến chúng có màu nhạt hơn so với sỏi sắc tố đen. Sỏi sắc tố nâu thường bóng, mịn, mềm nhưng lại khó vỡ hơn so với sỏi sắc tố đen.

sỏi sắc tố nâu
Sỏi sắc tố nâu

Các nguyên nhân gây bệnh sỏi sắc tố mật

Người bệnh thiếu máu huyết tán (bệnh thalassemia)

Thiếu máu huyết tán là bệnh lý đặc trưng do sự thiếu các tế bào hồng cầu, là nguyên nhân làm tăng nguy cơ hình thành sỏi sắc tố mật. Thường là sỏi sắc tố đen.

Bệnh nhiễm vi khuẩn E.coli

Vi khuẩn E.coli là vi khuẩn có rất nhiều trong đường ruột và phân. E.coli có thể gây ra tình trạng ngộ độc thực phẩm và nồng độ lớn vi khuẩn E.coli trong đường mật có thể làm tăng nguy cơ bị sỏi sắc tố. Hạn chế tiêu thụ thức ăn tái, rau sống, ăn chín uống sôi có thể làm giảm nguy cơ này.

Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm

Thiếu máu hồng cầu hình liềm hay bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm là một bệnh di truyền do bất thường về hình dạng của các tế bào hồng cầu. Do sự khiếm khuyết mà những tế bào hồng cầu này có thể dễ dàng bị vỡ khi đi qua các mạch máu và các cơ quan trong cơ thể. Khi bị vỡ, chúng giải phóng ra một lượng lớn bilirubin, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi sắc tố mật đen.

Nhiễm giun đũa, sán đường ruột chui lên đường mật

Nguyên nhân phổ biến gây nên sỏi sắc tố mật là do sự có mặt của ký sinh trùng (giun, sán) ở trong đường mật. Khi giun, sán xâm nhập vào ống mật sẽ để lại xác hoặc trứng, là nơi để sắc tố mật và calci bám vào tạo sỏi.

Mắc bệnh xơ gan

Xơ gan mạn tính có thể khiến gan sản xuất một lượng lớn bilirubin, làm mất cân bằng các chất có trong dịch mật, từ đó tăng nguy cơ hình thành sỏi sắc tố.

2. Làm sao phát hiện sỏi mật?

Bệnh có thể xảy ra ở bất kì đối tượng nào, tuy nhiên tỷ lệ ở phụ nữ cao hơn nam giới và tuổi càng cao tỷ lệ mắc phải càng cao nên những đối tượng sau nên tham khám tầm soát bệnh:

  • ✔ Người từ 35-40 tuổi trở đi, đặc biệt là phụ nữ
  • ✔ Người bị thừa cân, béo phì, chế độ ăn uống không cân bằng, ít vận động, sinh đẻ nhiều,…

Tại Việt Nam hiện nay, nhờ vào việc áp dụng phổ biến siêu âm bụng trong chẩn đoán hay khám tổng quát, tỷ lệ phát hiện các ca mắc sỏi túi mật đơn thuần được gia tăng đáng kể.

tỷ lệ mắc bệnh ở người béo phì cao